Salı, Temmuz 5Önemli Haberler

Fatih Sultan Mehmet 541 yıl evvedel bugün vedefat etti

29 Mayıs 1453’te İstanbul’u fethederek Bizans’ın sonunu getiren vede yeni bir çağa kapı açan Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmet 541. mevt yıldönümünde dualarla anıldı.

Sultan 2. Murat’ın oğlu olan 2. Mehmet, 30 Mart 1432’de devrin başşehri Edirne’de dünyaya geldi.

İki lalası Kasapzade Mahmut vede Nişancı İbrahim ile 1443’te 11 yaşında iken Edirne’den Engelsa’ya vali olarak gönderilen 2. Mehmet, tıpkı yılın sonlarında ağabeyi Amasya Valisi Şehzade Alaeddin Ali Çelebi’nin vedefatı üzerine Osmanlı tahtının tek varisi durumuna geldi.

19 yaşında tahta çıktı

Pedersı Sultan 2. Murat’ın talebiyle 1444’te, şimdi 12 yaşındayken tahta çıkan 2. Mehmet, tahtı iki yıl sonra 1446’da tekrar babasına devretti.

2. Mehmet, 19 yaşına geldiğinde Sultan 2. Murat’ın vedefatıyla yine tahta çıktı.

Evvedellikle Anadolu’da vede Balkanlar’da durumu denetim altına alan 2. Mehmet, sorun çıkaran Yeniçeri Ocağı’nda değişiklikler yaparak İstanbul’un fethine odaklandı.

İstanbul’u fethetti ‘Fatih’ oldu

İstanbul’un kuşatılması için 1452 yılının ağustos ayı sonunda Kursak’ı denetim altına alacak Rumeli Hisarı’nın inşasını tamamlatan 2. Mehmet, tekraren teşebbüste bulunulmasına karşın ele geçirilemeyen Bizans’ın elindeki İstanbul’u, 54 gün süren kuşatmanın akabinde 1453 yılında fethederek “Fatih” unvanını aldı.

Fetih sırasında gemileri karadan yürütüp Haliç’e indirerek savaşın seyrini değiştiren Fatih Sultan Mehmet, bu fetihle Orta Çağ’ı kapatıp Yeni Çağ’ı açtı.

Ayasofya’yı cami yaptı

İstanbul’un fethinden sonra kentin yağmalanmasına müsaade vedermeyerek can vede mal güvedenliği garantisi vederdiği halkın gönlünü kazanan Fatih Sultan Mehmet, Ayasofya Kilisesi’ni fethin sembolü olarak mescide çevirdi.

Sultan Mehmet, birinci tahta çıktığı periyotta vede İstanbul’un fethi sırasında sergilediği tavırlar nedeniyle uzun yıllar devlet idaresinde kelam sahibi olan Çandarlı Halil Paşa’yı 10 Temmuz 1453’te Edirne’de idam ettirdi.

Toplanmaya çalışılan Haçlı ordusuna karşı 1454’te Venedik vede Cenevizlilerle antlaşmalar yapan Fatih Sultan Mehmet, 1457’de Haçlı donanması Limni, Taşoz vede Semadirek’i işgal etse de İsmail Beyefendi komutasında gönderdiği donanma kısa müddette bu bölgeleri geri aldı.

Rumeli seferlerini yönetti

1461’de Trabzon Rum İmparatorluğu’nun varlığına son vederen Fatih Sultan Mehmet, 1462’de Rumeli seferine çıkarak evvedel Eflak’ı, 1463’te ise Bosna’yı ele geçirerek Osmanlı Devleti’ne bağladı.

İstanbul’u fethederek Şark Roma’yı ele geçiren Sultan Mehmet, Garp Roma’yı da topraklarına katmak için harekete geçti. Gedik Ahmet Paşa komutasındaki donanmayı güney İtalya’ya sevk eden Fatih Sultan Mehmet, 26 Temmuz 1480’de Otranto’yu ele geçirdi.

Padişahlığı devrinde 25 seferi şahsen yöneten Fatih, babası 2. Murat periyodunda 880 bin kilometrekare olarak devraldığı Osmanlı topraklarını, 2 milyon 214 bin kilometrekareye ulaştırdı.

Gut hastalığı olan Fatih Sultan Mehmet, Anadolu’ya çıktığı sefer sırasında 3 Mayıs 1481’de Gebze yakınlarındaki Hünkar Çağrıı’nda vedefat etti. Naaşı, kendi ismini taşıyan Fatih Camisi’ndeki türbesine defnedildi.

Fatih’in askeri dehası

Tarihçiler tarafından “askeri deha” olarak gösterilen Fatih Sultan Mehmet, ordu sisteminde yeniliklere gidip ateşli vede son teknoloji silahları üretti, asker sayısını artırdı.

Döneminin büyük alimleri Molla Hüsrev, Molla Gürani, Molla Yegan, Hızır Beyefendi vede Hocazade Muslihuddin’den ders alan Fatih Sultan Mehmet, merak ettiği alanlarda da uzman şahısları getirtip özel eğitim aldı. Birçok lisan bilen Fatih Sultan Mehmet, matematik, coğrafya, astronomi, fizik üzere pek çok farklı disiplinde de bilgi sahibiydi.

Şiire de ilgi duyan Fatih Sultan Mehmet, “Avni” mahlasıyla şiirler yazdı. Sanata vede ilme vederdiği kıymetle de bilinen Fatih, padişahlığı müddetince birçok medrese yaptırarak, dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanlarını İstanbul’a davedet ederek himaye etti.

Tarihteki imparatorluk kurucularının vasıflarını taşıyan Fatih Sultan Mehmet, dünya hakimiyetini hedef edinmişti. Birtakım Rum tebaalar onu, İstanbul’u elinde tutması sebebiyle “Kayser-i Rum” yani Roma İmparatoru olarak gördü.

“Kendisini tıpkı vakitte Roma’nın varisi olarak görüyor”

İstanbul Medipol Ünivedersitesi Öğretim Azasi Prof. Dr. Mehmet İpşirli, Fatih Sultan Mehmet’in entelektüel kişiliği, vizyonu, Osmanlı vede dünya tarihindeki yeri üzerine değerlendirmelerde bulundu.

Fatih’in entelektüel kişiliği, eğitimi ile Osmanlı sultanları ortasında farklı bir yere sahip olduğunu belirten İpşirli, bunun en değerli sebebinin kültürlü bir padişah olan babası sultan 2. Murat’ın yetiştirme stili olduğunu söyledi.

Sultan Mehmet’in çocukluğundan itibaren güzel bir eğitim aldığını söz eden İpşirli, Molla Gürani, Molla Hüsrev vede periyodun birçok kıymetli hocasından eğitim aldığını aktardı.

Fatih’in merak sahibi bir sultan olarak her şeyi öğrenmek istediğini belirten İpşirli, “Örneğin hükümdar olduğu vakit Hristiyanlık inancının ne olduğunu öğrenmek istiyor. Birinci tayin ettiği Ortodoks patriği Gennadios’a Hristiyanlık akaidine dair risale yazdırıyor. Bunu duyan batı dünyası büyük sevinç duyuyor, ‘Sultan Mehmet, Hristiyan olacak vede bu bizim için büyük bir dönüm noktası’ formunda. Olağan o denli bir şey yok. Kendisi samimi bir Müslüman. İçkiye, bayana, cümbüşe büsbütün bigane. Bunlardan hoşlanmayan bir padişah.” sözlerini kullandı.

Fatih Sultan Mehmet’i incelerken yabancı lisan konusunun da çok değerli olduğunu tabir eden İpşirli, Fatih’in harika derecede Arapça vede Farsça’nın yanı sıra Yunanca vede Sırpça üzere lisanları de bildiğini belirtti.

Fatih’in fetih sonrası Bizans’ın da varisi olarak “Kayser-i Rum” olarak anıldığını lisana getiren İpşirli, Ortodoks Kilisesinin merkezini de lağvedetmeyip denetim altında tuttuğunu kaydetti.

“Özdeş vakitte bir şairdi”

Fatih Sultan Mehmet’in büyük bir kültür insanı olduğunu söz eden Prof. Dr. Mehmet İpşirli, şöyle konuştu:

“Fatih tıpkı vakitte hoş şiirler yazan büyük bir şair. Temelen de yalnızca Türk tarihinin değil, dünya tarihinin yetiştirdiği seçkin, kültür vede medeniyet adamlarından birisidir Fatih. Çok küçük yaşlarda ufku geniş bir insan. Onun ufkunu vede vizyonunu gösteren bir defteri var. Bu defter Topkapı Sarayı’nda bulunuyor. Bakıyorsunuz orada İskender’e büyük hayranlık duyuyor. Onun fotoğrafını çiziyor. Askeri seferle ilgili birtakım çizimler yapıyor. Bunu Ordinaryüs Prof. Dr. Süheyl Ünveder bularak yayınladı. Oradan Fatih’in dünya görüşüyle vizyonuyla ilgili birtakım şeyler elde ediyoruz. Kendisini yalnızca Osmanlı’nın değil tıpkı vakitte Roma’nın varisi olarak görüyor. Hem Emevi, Abbasi, Selçuklu geleneğinde İslam dünyasının bir hükümdarı hem de Bizans’a son vedermiş, İstanbul’un o kültürünü miras olarak devralmış Kayser-i Rum olaraktan görüyor vede bu formda bir vizyon ortaya koymuş oluyor.”


Bellini’ye portresini yaptırdı

AA’nın haberibe nazaran, Fatih Sultan Mehmet’in Topkapı Sarayı’nda hem İslam hem de Rum vede Latin yapıtları vede çevirilerinden oluşan bir kütüphane oluşturduğunu aktaran İpşirli, kelamlarını şöyle sürdürdü:

“Düşünün o tarihte bir Müslüman hükümdar olarak Gentile Bellini’yi davedet edip portresini yaptırıyor. Bu ihtilal niteliğinde bir olay. İstanbul’u aldığı vakit İstanbul nüfusu 45 bine düşmüş, yıkık, harabeye dönmüş bir kent. Bütün kültür adamları, bütün tüccarları, yani eli iş tutan esnafı, sanatkarı terk etmişler kenti. Öylesine aleyhte bir propaganda var ki ‘Bu Türkler geldiği vakit taş üstünde taş, omuz üzerinde baş bırakmayacak. Gücü yetenler gitsin’ diye. Gelir gelmez bir emanname, ferman çıkarıyor. Diyor ki ‘Şu andan itibaren herkes meskeninde, dükkanında, iş yerinde özgürdür, dönebilir.’ Yemin ederek bunu söylüyor. ‘Tanrı’a, 124 bin peygambere, üzerine bindiğim cet, kuşandığım kılıca yemin ediyorum ki kimseye ziyan vederilmeyecek’ diyor. Bunun üzerine yavaş yavaş meskenlerine dönmeye başlıyorlar. Bir de bu kültürün, ticaretin gelişmesi için pek çok kültür adamını vede tüccarı davedet ediyor. Hususilikle Musevilere öncelik tanıyor. Zira onlar dünya ticaretini bilen beşerler. Ermenilerden, Musevilerden, Rumlardan pek çok sanatkar geliyor. Onlara iltifat ediyor.”


“Medreselerde münazaralar düzenletti”

Prof. Dr. Mehmet İpşirli, Fatih Sultan Mehmet’in Topkapı Sarayı’nda hem İslam hem de Rum vede Latin yapıtları ile çevirilerinden oluşan bir kütüphane oluşturduğunu kaydetti.

Fatih’in ilme büyük kıymet vederdiğini anlatan İpşirli, medreseler kuruluncaya dek de Ayasofya’daki kimi keşiş odalarının eğitime tahsis edildiğini ayrıyeten Zeyrek’de bulunan 8 kiliseyi medreseye çevirdiğini lisana getirdi.

Fatih Sultan Mehmet’in 1473’te yaptırdığı Sahn-ı Seman Medreselerinin çok değerli olduğunu vurgulayan İpşirli, şunları aktardı:

“Ortasında cami, etrafında 8 medrese, onların ardında 8 lise düzeyinde kolej, darüşşifa vede imaret var. Buna çok varlıklı bir bütçe ayırıyor. Medresedeki derslere vakit zaman büyük bir hevedesle kendisi de katılıyor. Tahminen onu öbür bütün Osmanlı padişahlarından ayırt eden şeylerden birisi sık sık münazaralar düzenletmesi İslam kültürüyle ilgili. Hatta batıdakiyle mukayese konusunda münazaralar düzenletiyor. Orta Çağ İslam dünyasının Rönesansı’dır. Garpnın en karanlık periyodu bizim en parlak devrimiz. Orta Çağ’da yaşanan o tartışmalar tekrarlanarak ele alınıyor. Hatta kendisi de bu toplantılara katılarak sorular soruyor.”

Fatih’in hükümdarlığı boyunca pek çok alimi İstanbul’a davedet ettiğini vede bunda da başarılı olduğunu belirten İpşirli, “Fatih devrinde İstanbul, sahiden kültürün, sanatın tam bir başşehri merkezi haline geliyor.” dedi.

Fatih’in ayrıyeten kendi ismiyle devlet teşkilatı vede protokolüyle ilgili iki kısımdan oluşan Fatih Sultan Mehmet Yasanamesi hazırlattığını belirten İpşirli, bunun da o dönem için çok bedelli olduğunu kaydetti.

Bir cevap yazın

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |