Salı, Aralık 7News That Matters

Yeni bir mineral bulundu! Bir buçuk milyar yıllık gizem çözülüyor

1967’de Bostvana’daki Orapa madeninde yerin 660 km derinliğinden çıkarılan ve bir elmasın içinde sıkışmış olarak bulunan minerale “davemaoit” ismi verildi. Uzmanlar, kelam konusu mineralin dünya tarihinin son bir buçuk milyar yılına ışık tuttuğunu ve yeryüzünün derinliklere dair çok değerli bilgiler içerdiğini aktardı.

Afrika’nın güneyinde yer alan Botsvana’da bulunan eski bir elmasın Dünya’nın derinliklerinden gelen ve daha evvel hiç görülmemiş bir mineral içerdiği açıklandı.

Dünyanın en büyük elmas madeni olarak kabul edilen Bostvana’nın Orapa kasabasında çıkarılan elmasın, yaklaşık 4 milimetre genişliğinde ve 81 miligram tartısında olduğu belirtildi.

Yeni bir mineral bulundu! Bir buçuk milyar yıllık gizem çözülüyor

1987’de bilim insanına satıldı

Bununla birlikte, kelam konusu elmasın 1987 yılında California Teknoloji Enstitüsü’ndeki pahalı taşlar üzerinde çalışan bir bilim insanına satıldığı belirtildi. Fakat, ne satıcı ne de bilim insanı elmasın ne kadar özel olduğunu şimdiye kadar fark etmedi.

Şu anda, ABD’nin California eyaletindeki Los Angeles County Tabiat Tarihi Müzesi’nde bulunan elmas, yakın vakitte Nevada Üniversitesi’nden Oliver Tschauner tarafından tahlil edildi.

Öbür taraftan, birçok elmas yerin 120 ile 250 kilometre altında oluşuyor. Muhteşem derin olarak isimlendirilen daha bedelli elmaslar ise yüzeyin 660 kilometre altında başlayan Dünya’nın alt mantosunda oluşuyor.

Yeni bir mineral bulundu! Bir buçuk milyar yıllık gizem çözülüyor

Kalsiyum silikat formu olduğu ortaya çıktı

Minik kristallerin, alt mantoda var olduğu teorik olarak ortaya konan lakin daha evvel hiç gözlemlenmemiş bir kalsiyum silikat formu olduğu ortaya çıktı.

Bilim insanları, temel olarak kalsiyum, silikon ve oksijen içeren bu özel kimyasal birleşimin sadece basıncın Dünya yüzeyinde bulunandan 200 bin kat daha fazla olduğu alt mantoda yaşanan çok şartlar altında oluşabileceğini açıkladı. Yüzey şartları altında, kalsiyum silikat tipik olarak iğne gibisi kristallere sahip volastonit ismi verilen beyaz bir mineral olarak bulunuyor.

Yeni bir mineral bulundu! Bir buçuk milyar yıllık gizem çözülüyor

Kırılınca gerçek ortaya çıktı

Tschauner ve meslektaşları, Carnegie Bilim Enstitüsü’nde jeoloji bilimcisi Ho-Kwang Dave Mao’nun onuruna yeni kalsiyum silikat mineraline “davemaoit adını” verdi.

Öte yandan, olağan olarak, davemaoit’in kristal yapısı, basınçtaki büyük düşüş nedeniyle Dünya’nın yüzeyine çıkarılsaydı parçalanırdı. Lakin, sert bir elmasın içinde sıkışıp kaldığı için, muhtemelen1,5 milyar yıllık bir geçmişe sahip olan Orapa madeninin uzun tarihi boyunca korundu.

Tschauner, “Elması kırdığımızda, davemaoit yaklaşık bir saniye bozulmadan kaldı, sonra mikroskop altında genişlediğini ve şiştiğini, akabinde cama dönüştüğünü gördük” dedi.

Yeni bir mineral bulundu! Bir buçuk milyar yıllık gizem çözülüyor

Dünya şimdiye kadar soğumuş olurdu

Sonuç olarak, davemaoit’in Dünya’nın alt mantosunun yaklaşık yüzde 5’ini oluşturduğu düşünülüyor. Bilim insanları, bu mineralini çürürken Dünya’yı ısıtan uranyum, toryum ve potasyum-40 üzere radyoaktif elementlere de mesken sahipliği yapabileceğini düşünüyor.

Avustralya’daki Melbourne Üniversitesi’nden David Phillips, “Bu radyoaktif elementler olmasaydı, Dünya şimdiye kadar soğumuş olurdu” diye konuştu.

Bir cevap yazın