Pazar, Mayıs 22Önemli Haberler

Palyaço kaygısının temelinde ‘genetik miras’ var

Davranış Bilimleri Enstitüsü Kurucusu ve Lideri Klinik Psikolog Emre Konuk, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bir küme antropoloğun yürüttüğü çalışmayla Amazon Ormanları’ndan New York’a dünyadaki bütün kültürlerde yaklaşık 300 ortak nesne, muhtaçlık ve dehşet tespit edildiğini anlattı.

Ölüyle ilgili ritüel oluşturmadan hürmet görme, önemsenme, beğenilme, kıymet verilme, aidiyet, vefat korkusu, ziyan görme korkusu üzere hisleri bunlara örnek veren Konuk, “Bunlar aşağı üst 500 bin sene evvelki genetik mirasla bize gelen hisler ve kaygılar” dedi.

Toplumda ender de olsa kimi bireylerin palyaçolardan korktuğunu anlatan Emre Konuk, palyaço fobisinin kaynağının da genetik mirasa dayandığının altını çizdi. Palyaço dehşetinin altında inanç içinde yaşama gereksinimi ve yabancı endişesinin yattığını belirten Konuk, şöyle devam etti:

“Yabancı korkusu genetik bir dehşettir. O küme içinde bir yabancıyı gördüğün vakit bir sefer ‘Nedir bu?’ diye bakman lazım. Hayatını sürdürebilmek için bu kaygı hala toplumsal olarak yaşanır. Anadolu’nun bir köyüne gidin, dolaşmaya başlayın, yabancısınızdır, birileri ‘Nesin sen ne yapıyorsun?’ diye sorar, olmadı ihbar eder karakola. Yabancı korkusu genetik bir şeydir. Hayvanlar da bir ortaya gelirler öteki bir hayvanı o kümenin içine sokmazlar. Dost kaplan yoktur yani. Yabancı, bu kümenin dışında… Münasebetiyle palyaço bir yabancıdır. Yüzü gülüyor ancak kıssa ne anlatıyor? O gülen yüzün ardında ziyan verebilir bir yaratık, bir ruh var. Bundan sonrası hikayecinin, romancının, sinemacının yaratıcılığına kalmış. Palyaço metaforunun kaygı üreten kısmının kıymetli bir yanı, genetik mirasa dayanır. ‘Zarar verebilir, hayatı mahvedebilir, bize ziyan verir, kümesi dağıtabilir yahut berbattır…’ üzere

Emre Konuk, zihnin travmatik yaşantıları bir seferde genellemek üzere bir marifeti bulunduğunu, bunun da hayatta kalabilmek için gerekli olduğunu lisana getirdi. Dehşetin başlaması için bir uyarıcı gerektiğini, bir seferlik endişelerin da kalıcı olduğunu anlatan Konuk, “Bir palyaço gördün ziyan vermiyor, fakat bir kez tetiklendi mi o dehşet devam edebiliyor. Şayet aşılmazsa ki bazen zihin kendisi bunu aşıyor, aşamadığı vakit da profesyonel yardım istemek durumunda kalabiliyoruz” sözlerini kullandı.

Bütün endişelerin aşılabildiğini vurgulayan Konuk, “İsmi, tipi, çeşidi ne olursa olsun, kâfi ki kaygı olsun, kâfi ki irrasyonel olsun, kayıtsız kalmayı öğrenebiliriz” dedi.

“Palyaço fobisinin altında ‘belirsizlik’ kavramı yatıyor”

Psikolog Tuba Karacan da çocuklar üzerindeki olumsuz tesirleri nedeniyle palyaço figürlerinin son devirde partilerden çıkarılmaya başlandığını söyledi. Palyaço korkusu yaşayan çocuklardan birisinin de kendi çocuğu olduğunu anlatan Karacan, şöyle konuştu:

“3-4 yaşlarında katıldığımız bir doğum günü partisinde birinci defa bir palyaçoyla karşılaştı. Biz onun eğleneceğini, güleceğini düşünürken ağlamaya başladı. Sonra fark ettik ki bilinmezliğe yönelik bir tasası var. Anlamlandıramadığı için zihninde onun için tehlikeli bir şey üzere duygusal bir reaksiyon veriyor. Sonraki süreçte bununla ilgili endişeyi devam ettiren bir belirti yaşamadık ancak pek çok kişi daha sonra çocuklarında gece uyuyamama, kaygılı hayaller görme ya da daha regresif (gerileten) reaksiyonlar görebiliyor. Alt ıslatma, yeme yahut uyku bozuklukları üzere öteki bir yerden açığa çıkıp, kaygının devamındaki davranışları gözlemleyebiliyor. Bunları da ebeveynlerle yaptığımız görüşmelerde duyabiliyoruz.”

Bu üslup bir fobi oluştuğunda ebeveyn tavrının değerine işaret eden Karacan, ebeveynlere ‘sakinliklerini koruma’ ve ’empati yapma’ teklifinde bulundu.

Ebeveynlerin, fobi karşısında, “Korkacak bir şey yok ne var ki bunda?” üzere yaklaşımlarının yanlış olacağını vurgulayan Karacan, “Çocuğun korkusuna eşlik eden, derdini anlayan, onun korkmasına empati yapabilen, ‘Evet bu senin için ürkütücü bir şey, sıkıntı bir şey bunu deneyimlemek. Seni anlıyorum.’ hissiyle yanında var olabilen ebeveyn tavrı düzgünleştirici oluyor” tabirlerini kullandı.

Fobinin ortaya çıktığı durumlarda anne ve babaların çocuğun gereksinimlerine odaklanmasının ehemmiyetine işaret eden Karacan, “Çocuğun gereksinim duyduğu şeyin ne olduğuna odaklanmamız gerekir ebeveyn olarak. Bulunduğu ortamdan çıkarmak, orada kalması için ısrarcı olmamak, onu daha şirin hale getirecek biçimde davranmamak, yaşadığı duyguyu daha sakin bir yerde dengelemesini, daha dingin bir ortamda daha inançlı bir ortamda yaşadığı duyguyu açığa çıkarmasını sağlamak buna eşlik etmek görevimiz olmalı” dedi.

Bir cevap yazın

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |