Pazar, Mayıs 22Önemli Haberler

Vicdanlar kanamaya devam ediyor! Sorun bayansa daima birebir sonuç

Bayana karşı şiddet, tecavüz ya da öldürme hatalarında özetle bayanın mağdur ya da maktul olduğu davalarda, “iyi hal indirimi” kamuoyunun dikkatini çekmekte ve haklı olarak tartışılmakta. Fakat düzgün hal indiriminden evvel, tamamlanan yargılama süreci sonunda, yargıçlar bayan davalarında sıklıkla alt huduttan ceza vermeyi tercih ediyor. Türkiye’de yakından ilgilenilen İpek Er davasında da kabahati mahkeme kararı ile katılaşan Musa Orhan’a en alt huduttan ceza verildi. Ama hala özgür. Pekala neden? Pek çok davada tutuklu yargılama uygulanırken bu davada kanıtları kararttığı tespit edilen Orhan neden tutuksuz yargılandı? Orhan’a verilen ceza caydırıcı mıdır yoksa ‘yapanın yanına kar kaldığı’nın ispatı mıdır? Toplumda kanayan yara olan ve olmaya devam eden bayan davalarında yaşananları bu davaya bakarak anlamak mümkün mü? Dava belgelerini inceleyen Avukat Figen Çalıkuşu 38 sayfalık mahkeme kararını halktv.com.tr’ye yorumladı.

İpek Er Davası nedir? Neler oldu? Kısaca hatırlatır mısınız?

Figen Çalıkuşu: Müşteki İpek Er Cumhuriyet Başsavcılığı’na yaptığı müracaatla şüpheli Musa Orhan’dan şikayetçi oldu. Orhan’ın kendisine isteği dışında cinsel hücumda bulunduğunu ve şikayetçi olduğunu beyan etti. Siirt Cumhuriyet Başsavcılığı şüpheli Musa Orhan hakkında Türk Ceza Kanunun 102/2 hususunda yer alan Nitelikli Cinsel Atak suçundan soruşturma başlattı.

İpek Er şikayette bulunduktan 9 gün sonra, 16 Temmuz’da Siirt’te vazifeli Uzman Çavuş Musa Orhan’ın cinsel saldırısına uğradığını anlattığı mektubu ardında bırakarak intihar teşebbüsünde bulundu. Er tedavi gördüğü hastanede 18 Ağustos’ta hayatını kaybetti. Genç kızın geride bıraktığı mektup yaşadıkları adresler verilerek tek tek ayrıntılı bir biçimde anlatılıyor. Siirt Vilayet Emniyet Müdürlüğü’ne teslim olan Orhan 19 Ağustos’ta tutuklanıyor, ama itiraz üzerine Siirt 2. Ağır Ceza Mahkemesi Musa Orhan’ın tahliyesine karar veriyor. Orhan’ın reaksiyon çeken tahliyesine Siirt Cumhuriyet Başsavcılığı itiraz ediyor ancak mahkeme itirazı reddediyor.

Bu ortada Ağustos ayının sonunda İçişleri Bakanlığı, nitelikli cinsel akın kabahatinden hakkında kovuşturma yürütülen Uzman Çavuş Musa Orhan’ın Jandarma Genel Komutanlığı’ndan ihraç edildiğini duyurdu. Musa Orhan bu süreçte tutuksuz yargılandı.

3 Aralık’ta görülen son mahkemede mahkeme heyeti, tutuksuz yargılanan Musa Orhan’ın tutuklanması talebini reddederek, cinsel atak hatasından Orhan’a 10 yıl mahpus cezası verdi. Heyet, Orhan hakkında isimli adli denetim kararı ile yurt dışına çıkış yasağı getirildiğini de açıkladı.

İpek Er

İpek Er davası neden değerli?

Figen Çalıkuşu: Mahkemenin 38 sayfalık gerekçeli kararını okudum. Ve bu dava yalnızca İpek Er davası değil bu ülkedeki pek çok bayana yönelik tecavüz, cinayet, şiddet davalarından da birer parçayı içinde bulunduran bir davadır. İpek Er’in ölmeden evvel neler yaşadığını, hayatını kaybetmesinden sonra da sürecin nasıl işlediğini çok güzel bir halde anlatırsak ve bu dava toplum tarafından hakkıyla anlaşılırsa tüm başka davalar da anlaşılacaktır. Şule Çet , İpek Er, Kocaeli’nde çocuklarının önünde eşi tarafından öldürülen Sevda Kösecik vb bir sürü davada birebir münasebetlerle hatalıların hak ettikleri cezaları almadıklarını görüyoruz. O yüzden bu davayı satır satır tam olarak okumalı ve anlatmalıyız.

Musa Orhan

10 yıl mahpus cezası alan bir kişi nasıl oluyor da isimli denetim kuralı ile hür bırakılıyor?

Figen Çalıkuşu: Mahkeme tutuklama önlemi yerine yurt dışı çıkış yasağı ve ayda iki sefer imza verme isimli denetim önlemlerini kâfi görüyor. Yargılama sürecinde tüm maddi kanıtlar Orhan’ın hatalı olduğunu işaret etse de inatla tutuklanmıyor. Bu durumu bir kenara bırakırsak Türkiye’de bayana karşı şiddet, tecavüz ya da öldürme hatalarında ekseriyetle yargıçlar alt sondan ceza vermeyi tercih ediyor. Alt huduttan verilen cezaya bir de düzgün hal indirimi ekleniyor. İpek Er davasında da öteki tüm bayana yönelik hatalardaki davalarda olduğu üzere en az ceza olan 12 yıldan ceza veriliyor. Üstüne sanığın geleceği üzerinde mümkün tesirleri üzere genel bir münasebet ile düzgün hal indirimi uygulanarak ceza 10 yıla düşürülüyor.

Yargıç heyeti İpek Er’e isteği dışında tecavüz edildiğini kabul ediyor, İsimli Tıp ölen kızı doğruluyor ancak Musa Orhan tutuklanmadan yargılanıyor.

Mahkeme kararında, yargıç heyetinin İpek Er’e isteği hilafına nitelikli cinsel akında bulunulduğunu maddi ve kesin kanıta dayanarak kabul ettiği görülüyor. İsimli Tıp raporları da genç kızın yanlışsız söylediğini ortaya koyuyor. Mahkemenin gerekçeli kararında ise sanığın tüm kanıtlara karşın suçlamaları reddettiği, yargılamayı kolaylaştırmadığı, gerçeklerin ortaya çıkmasının üzerini örtmeye çalıştığı yer alıyor. Tüm bu sözlere karşın Musa Orhan tutuksuz yargılanıyor ve âlâ hal indirimini sanığın geleceği üzerinde muhtemel tesirleri üzere desteği olmayan bir münasebet ile alıyor.

Şurası lütfen âlâ anlaşılsın Türkiye’de mağdur bayan ise güya en az ceza ve düzgün hal indirimi bir mecburî kural üzere uygulanıyor.

Bizim itirazımız da tam bu. Çabucak aklıma gelen kamuoyunun da yakından takip ettiği Şule Çet davasında da minimum hadden ceza tayin edilmiş, devamında güzel hal indirimi yapılmıştı. Tekrar Kocaeli Kartepe’de boşandığı eşi Sevda Kösecik’i çocuklarının önünde bıçaklayarak öldüren kocaya da alt sondan ceza verilmişti.

Hava Asal: Tüm bayan davalarında bu kural işliyor mu?

Figen Çalıkuşu: Toplum işlenen lakin cezasız kalan hataları gözlüyor, izliyor ve içselleştiriyor. Giderek artan toplumsal şiddet ortamında, şiddetin her daim mağduru olan bayana karşı şiddet de sürat kesmiyor. O denli ki sokakta “gücümü denemek istedim” diyerek bayana saldırıldığını görür olduk.

Bayana karşı işlenen cürümlerde verilen sonuç cezalar kamuoyunu tatmin etmiyor, toplumda hata işlememe yolunda caydırma tesiri yaratmıyor. İpek Er davasında verilen karar, davanın sürece süreci, Musa Orhan’ın 10 yıl mahpus cezası almasına karşın hür olması vicdanları rahatsız ediyor.

Toplum vicdanını rahatsız eden bu durumu biraz daha açar mısınız?

Figen Çalıkuşu: Burada iki hususu asıllı formda sorgulamak gerekir;

1-Mahkeme isteğe alışılmamış yani zorla tecavüz sonunda canına kıyan maktul bir tarafta ve failin inkarı öteki tarafta olan bir belge kapsamında, hatanın işlendiği İsimli Tıp Raporu üzere kesin kanıt ile de ispat bulduğunu da kabul ettiği evrak kapsamında cezayı artırarak vermeyecek ise ne vakit verecek?

Bir de şöyle anlatayım;
Örneğin zorla tecavüz sonrasında bir vefat yaşanmamış olsa, sanık cürmünü kabul etmiş olsa, mahkemeye samimi anlatımlarda bulunmuş olsa da mahkeme birebir cezayı verecekti. Mahkemenin vereceği daha az bir ceza ölçüsü yok zira. O vakit yasa koyucunun alt hudut ile üst hudut ortasında cezayı kanuna karar olarak koymasının manası ve gayesi nedir?

2-Fail inkar etmiş olsa da âlâ hal indirimini hakim uygulayabilir genel kural ve kabul böyledir lakin maddi kesin kanıtlara yani İsimli Tıp raporlarına karşın inkarı seçen faile en az ceza verildikten sonra bu en az cezanın failin geleceğine muhtemel tesirleri düzgün hali indirimi için münasebet olabilir mi?

Mahkemenin 38 sayfalık kararında, verilen en az ölçüde cezanın sanığın geleceğini neden olumsuz etkileyeceğine dair bir münasebet yer almıyor. Halbuki hakim âlâ hal indirimi uygularken belge kapsamı ile uyumlu, akla, mantığa, genel kabullere uygun yasal münasebet göstermek zorundadır.

Sonuç olarak isteğine karşıt tecavüz mağduru olan ve sonrasında canına kıyan mağdurun devam eden davasında yargılama boyunca mağdurun öbürleri ile ilgiye girmiş olabileceği yolunda mağdurun anısına da hürmet göstermeyen, her etapta inkarı seçen bir sanığa taban hadden ceza tayini ve sonrasında uygun hal uygulanması sonucunda tayin edilen ceza hak ve nefaset unsuruna uygun değildir.

Bir kabahat karşısında verilen cezanın caydırıcı olması yargılama sürecinin adalet hissini zedelemeden yapılması gerekmez mi?

Figen Çalıkuşu: Cezalandırmanın hedefi, daha evvelden hata işlemiş olan bireylerin tekrar kabahat işlemelerini engellemek olduğu üzere hata sürece eğiliminde olan bireyleri de bu davranışı gerçekleştirmekten caydırmaktır.

Bayanın mağdur olduğu şiddet, tecavüz, taciz, cinayet belgelerine bakan yargıçların temel cezayı belirlerken daha bir hassas daha bir itina ile hareket etmeleri gerekir.

Toplumun en yakıcı ve tedbir alınamaz sorunu haline gelen bayana karşı şiddette verilen cezanın, bayana karşı hata sürece eğiliminde olanlar için ağır bir caydırıcılık tesiri yaratması gerekir.

Bayana karşı işlene cürümlere verilen cezaları görenler, bu türlü bir kabahat işlediklerinde en ağır cezayı alabileceklerini bilmelidirler.

Lakin verilen bu cezaları görenlerde “Ben hata işlerim, inkar ederim, en az cezayı da güzel halden de indirimi alırım” inancı yerleşiyor. Ceza caydırıcı olmak yerine bir yerde cüret verici hal alıyor. Ceza yargılamasının gayesi. Bu değildir.

Başka yandan da verilen cezalar kamuoyu vicdanını tatmin etmeli, adalet duygusu topluma yayılmalıdır.

Fakat maalesef bayanın mağdur olduğu davalarda, verilen cezaların alt huduttan oluşu, üzerine güzel hal indirimi uygulanması üzere bu kadar çok misal örnek olunca yargıda da klâsik cinsiyetçi bakışın hâkim olduğu üzere bir sonuç ortaya çıkmaktadır.

Bayana yönelik davalarda cinsiyetçi bakış açısı ile mi karar alınıyor? Yargıçlar bu nedenle mi en alt huduttan ceza veriyor ve üstüne düzgün hal indirimi yapıyorlar?

Figen Çalıkuşu : Cinsiyetçi anlayışın hiç olmaması gereken yer en başta yargıdır. Bayanlar yasalar önünde bir birey olarak eşit olmasına rağmen, zihinlere yerleşmiş bariyerler nedeni ile alt huduttan ceza, düzgün hal indirimi, haksız tahrik indirimi vs ile eşitlik prensibinin üzeri örtülmektedir.

Bayana yönelik şiddetle çaba; çok taraflı, toplumun tüm kesitlerinin ortak ve kararlı uğraşını gerektirir. Bu çabada topluma en tesirli iletisi yargı mensupları kararları ile verecektir. Bu bildiri cinsiyetçi anlayış ile verilemez.

Pekala İpek Er davası nasıl sonuçlanacak? Musa Orhan sizce tutuklanacak ve bir müddet de olsa mahpus yatacak mı?

Figen Çalıkuşu: Mahkeme kararını verdi, taraflar istinaf ve Yargıtay yasa yollarına müracaat edecektir. Sonuçta karar bu taraflardan bozulabilir, onanabilir. Nihayetinde cezası katılaştığında infaz kararları uygulanacaktır.

Bir cevap yazın

istanbul escort | beylikdüzü escort | istanbul escort bayan | tesettürlü escort | halkalı escort | kayaşehir escort | şirienevler escort |